Các loại mụn trên da – Tiết lộ cách nhận diện và chữa trị

mụn thịt

Mụn trứng cá (hay còn gọi là các loại mụn trên da) là tình trạng da phổ biến, đặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì. Mụn trứng cá có thể bao gồm từ mụn đầu đen nhẹ cho đến các trường hợp mụn dạng nang, viêm nhiễm và mẩn đỏ khắp mặt. Việc điều trị mụn không hề đơn giản, cần phải có sự tư vấn và điều trị của bác sĩ chuyên khoa da liễu. Hơn nữa, việc tuân thủ điều trị và sự kiên nhẫn cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào việc chữa bệnh.

Các loại mụn trên da là gì?

Các loại mụn trên da như mụn trứng cá thường được gọi đơn giản là mụn. Đây là bệnh da liễu liên quan đến tuyến bã nhờn ở dưới da. Các lỗ trên da được gọi là lỗ chân lông, và đường dẫn dầu từ tuyến bã nhờn đến lỗ chân lông được gọi là nang lông. Mụn đỏ hình thành khi các nang lông bị tắc nghẽn do bã nhờn dư thừa và tế bào da chết, dẫn đến viêm nhiễm.
các loại mụn trên da
Tuy không gây ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe nhưng lại gây mất thẩm mỹ
Mụn thường xuất hiện trên mặt, vai, lưng và ngực. Mụn có thể chỉ là một vài vết sưng nhỏ, không đau (tình trạng nhẹ), sưng đỏ (tình trạng trung bình), nhưng cũng có thể đau và nặng đến mức chứa đầy mủ.

Các loại mụn trứng cá thường gặp trên mặt: nguyên nhân và dấu hiệu

Mụn đầu đen, đầu trắng

Mụn đầu đen và mụn đầu trắng loại mụn là gì?

Mụn đầu trắng và mụn đầu đen là một trong những những loại mụn phổ biến nhất. Đây là một dạng mụn nhẹ, không gây đau nhức, viêm nhiễm nhưng nếu không được điều trị dứt điểm sẽ phát triển sang giai đoạn nặng hơn gây viêm nhiễm.
Mụn đầu đen là tình trạng nhân mụn trên bề mặt da hở phản ứng với oxy nên chuyển sang màu đen. Còn mụn đầu trắng là nhân mụn đóng lại, lỗ chân lông bị bít lại không được oxy hóa hết nên có màu trắng.
Các vị trí thường gặp nhất là trên mũi và hai bên cánh mũi, trên trán.
mụn rộp
Mụn đầu đen thường mọc nhiều trên mũi

Nguyên nhân gây ra mụn đầu đen và mụn đầu trắng là gì?

  • Sử dụng hóa chất gây hại cho làn da.
  • Do bề mặt da tiếp xúc trực tiếp với các tác nhân chứa vi khuẩn như sờ tay lên mặt, môi trường ô nhiễm…
  • Nội tiết tố tăng trưởng nội tiết tố kích thích tiết bã nhờn. Dầu nhờn kết hợp với bụi bẩn làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây ra mụn.
  • Một số trường hợp là do di truyền (ít gặp hơn).

Mụn ẩn

Mụn ẩn là gì? Làm thế nào để biết?

Mụn ẩn cũng là một dạng nhẹ của loại mụn trứng cá. Đây là mụn không gây viêm, không sưng, không đau nhưng lại có nhân nằm sâu trong nang lông nên khó điều trị triệt để và có khả năng tái phát nhiều lần.
Cách nhận biết mụn ẩn là những nốt mụn nhỏ li ti, mọc thành từng đám và lan rộng trên bề mặt da khiến da sần sùi, thô ráp. Các nốt mụn phổ biến nhất là trên trán và dưới cằm.
 mụn cóc
Mụn ẩn tuy không sưng đau nhưng rất khó điều trị

Nguyên nhân gây nên mụn ẩn dưới da

  • Vệ sinh da không đúng cách, sơ sài.
  • Lạm dụng mỹ phẩm.
  • Sinh hoạt không lành mạnh: ăn nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, thường xuyên dậy muộn, căng thẳng …
  • Thay đổi nội tiết khi đang mang thai.

Mụn mủ – Loại mụn phổ biến trên mặt

Mụn mủ là gì? Nguyên nhân là gì?

Mụn nang là một dạng nặng của mụn trứng cá, là loại mụn viêm sưng to, thường sưng đỏ gây đau nhức, khó chịu cho người bệnh. Mụn nang thường xuất hiện ở trán, má, cằm.
Nguyên nhân gây nên mụn chủ yếu là do vi khuẩn P.acnes xâm nhập sâu vào lỗ chân lông. Khi lỗ chân lông bị bít tắc bởi bã nhờn sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động gây nên tình trạng viêm nhiễm, mụn.
Hơn nữa, thói quen ăn uống không đúng cách, thường xuyên dùng tay sờ lên mặt cũng là nguyên nhân gây ra mụn. Mụn thường rất dễ để lại sẹo, vết thâm nếu không được điều trị đúng cách.

Người dễ bị mọc mụn nhọt:

  • Tuổi dậy thì từ 14-20 tuổi.
  • Phụ nữ mang thai; trước, trong và sau chu kỳ kinh nguyệt.
  • Những người thường xuyên bị căng thẳng.
mụn thịt
Mụn bọc mủ là 1 trong các loại mụn thường gặp và gây nhiều ảnh hưởng

Các loại mụn mủ thông thường

  • Mụn không có nhân: Mụn chỉ đỏ, sưng tấy và sẽ xẹp xuống, bên trong thường có mủ.
  • Mụn sưng to không nhân: xuất hiện thành từng cục lớn trên da, cứng và đau, có nhân nằm sâu bên trong.
  • Mụn đầu trắng: Thường không sưng, không viêm, đỏ và có nhiều nhân, thường nổi thành từng mảng.
  • Mụn nước: mụn lớn có mủ và máu khi nặn ra, to rất nguy hiểm.
  • Mụn mủ: ban đầu chỉ là những cục cứng màu đỏ, về sau chúng sưng lên gây đau nhức, bên trong chứa mủ, máu và dễ để lại thâm, sẹo.

Những phương pháp dùng để điều trị mụn trứng cá

Phương pháp điều trị mụn tùy thuộc vào loại mụn và mức độ nặng hay nhẹ của mụn. Đôi khi bác sĩ kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để điều trị đạt hiệu quả cao nhất và tránh tình trạng “lờn” thuốc do vi khuẩn trong mụn đã phát triển kháng thuốc. Bạn có thể điều trị mụn trứng cá bằng cách sử dụng các loại kem bôi hoặc kem dưỡng da và thuốc.
Đối với mụn trứng cá nhẹ (mụn đầu trắng, mụn đầu đen hoặc mụn đỏ nhỏ), phương pháp điều trị hết mụn hiệu quả bao gồm:
  • Rửa mặt nhẹ nhàng bằng nước ấm và sữa rửa mặt có độ pH thấp dịu nhẹ
  • Bôi kem có chứa chất benzoyl peroxide
  • Bôi kem có chứa axit salicylic
Phương pháp điều trị mụn trứng cá tuỳ thuộc vào loại mụn và tình trạng mụn của bạn nặng hay nhẹ
Phương pháp điều trị mụn trứng cá tuỳ thuộc vào loại mụn và tình trạng mụn của bạn nặng hay nhẹ
Nếu các phương pháp trên không hiệu quả, hãy đến gặp bác sĩ. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc bôi mạnh hơn. Bạn cũng có thể sử dụng kem kháng sinh hoặc thử các loại kem bôi ngoài da để mở lỗ chân lông.
Đối với mụn đỏ, sưng tấy và nặng hơn, bạn có thể:
  • Bôi benzoyl peroxide
  • Yêu cầu bác sĩ loại bỏ mủ nếu nó là một mụn mủ hoặc u nang
  • Bôi kem hoặc thuốc kháng sinh do bác sĩ kê đơn
  • Áp dụng retinoids theo quy định của bác sĩ
  • Áp dụng axit azelaic
Bạn cũng có thể dùng kem chứa chất kháng sinh hoặc thử các loại thuốc bôi
Bạn cũng có thể dùng kem chứa chất kháng sinh hoặc thử các loại thuốc bôi
Uống thuốc kháng sinh hoặc retinoid (chẳng hạn như isotretinoin) theo chỉ định của bác sĩ. Đây là phương pháp điều trị cuối cùng mà bác sĩ sẽ kê đơn cho bạn nếu các phương pháp trên không hiệu quả vì retinoids và thuốc kháng sinh có tác dụng phụ rất mạnh. Bạn không nên dùng thuốc mà không có sự chỉ dẫn của bác sĩ.
Có nhiều trường hợp người bị mụn trứng cá gây viêm da do nội tiết tố trong cơ thể (mụn trứng cá ở tuổi dậy thì hoặc phụ nữ có kinh nguyệt). Đối với những trường hợp này, bác sĩ da liễu có thể kê đơn thuốc tránh thai (một số loại thuốc tránh thai làm giảm nồng độ nội tiết tố androgen, hormone sinh dục gây ra mụn) hoặc một loại thuốc có tên là spironolactone để ngăn ngừa mụn.
Mụn viêm sâu như nốt sần và mụn nang thường để lại sẹo. Vì vậy, bác sĩ sẽ kê cho bạn thuốc kháng sinh ngay từ đầu để ngăn ngừa mụn phát triển lớn hơn, đồng thời kết hợp nhiều liệu pháp điều trị khác. Có nhiều phương pháp để loại bỏ sẹo như điều trị bằng laser trị sẹo lõm hoặc dùng thuốc trị sẹo lồi nhỏ và tiểu phẫu đối với sẹo lồi lớn.
Ngoài ra, có các biện pháp khắc phục mụn trứng cá khác như:
  • Liệu pháp tiêm là kỹ thuật sử dụng kim tiêm hoặc ánh sáng để đưa trực tiếp hóa chất và chất chống oxy hóa vào lỗ chân lông để giảm tiết bã nhờn và kích thích sự phát triển của tế bào da mới.
  • Mài mòn và siêu mài mòn là phương pháp điều trị loại bỏ tế bào da chết, giúp thúc đẩy sự phát triển của da mới và ngăn ngừa tắc nghẽn lỗ chân lông.
  • Vỏ hóa học cũng có thể được sử dụng để loại bỏ tế bào da chết và ngăn ngừa tắc nghẽn lỗ chân lông. Một số hóa chất thường được sử dụng là axit glycolic axit salicylic.
Lột da bằng hóa chất cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tế bào da chết và ngăn chặn lỗ chân lông bị tắc
Lột da bằng hóa chất cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tế bào da chết và ngăn chặn lỗ chân lông bị tắc

Những thói quen sinh hoạt sẽ giúp bạn hạn chế mụn?

Tình trạng mụn của bạn sẽ được cải thiện nếu bạn biết những cách cơ bản để chăm sóc da và bản thân dưới đây:
  • Ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và uống nhiều nước (ít nhất 1,5 lít mỗi ngày) sẽ giúp chất nhờn dưới da bài tiết dễ dàng hơn và cải thiện tình trạng trao đổi chất của cơ thể. Đảm bảo rằng bạn có một chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau và thịt nạc, tránh thức ăn nhiều đường và thức ăn chiên rán. Uống nhiều nước và nước ngọt ít gas như soda. Khi căng thẳng, bạn nên vận động cơ thể bằng cách đi bộ vào buổi sáng trước khi đi làm hoặc đi bơi vào buổi tối.
  • Rửa mặt nhẹ nhàng không quá hai lần trong ngày. Theo Viện nghiên cứu da liễu Hoa Kỳ, rửa mặt quá thường xuyên sẽ gây kích ứng da nhạy cảm và khiến mụn mọc không kiểm soát. Dùng đầu ngón tay rửa sạch mặt bằng nước ấm vào mỗi buổi sáng và tối. Bạn cũng có thể rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ sau khi tập để diệt khuẩn và loại bỏ mồ hôi.
  • Ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ, đúng giờ để nội tiết tố không bị rối loạn.
Hãy đảm bảo bạn có chế độ ăn cân bằng với nhiều trái cây, rau và thịt nạc
Hãy đảm bảo bạn có chế độ ăn cân bằng với nhiều trái cây, rau và thịt nạc
  • Giữ vệ sinh tay sạch sẽ để tránh chuyển vi khuẩn, bụi bẩn từ tay sang mụn khiến tình trạng mụn trở nên trầm trọng hơn.
  • Sử dụng thuốc hoặc kem theo chỉ dẫn của bác sĩ. Sau khi vừa rửa mặt hoặc tắm xong, bạn cần đợi 15 phút trước khi thoa thuốc lên da, vì da ướt sẽ thấm thuốc nhiều hơn, nên dễ tạo cảm giác khó chịu cho da.
  • Tránh các chất gây kích ứng mụn như mỹ phẩm không phù hợp và kem che khuyết điểm. Bạn nên sử dụng mỹ phẩm, kem chống nắng và dầu gội không chứa dầu và được dán nhãn là không gây mụn.
  • Nếu bạn bị kích ứng cháy nắng, tốt nhất không nên để da trần tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Bạn nên sử dụng kem chống nắng không chứa dầu, là những sản phẩm có ghi “không chứa các thành phần gây bít lỗ chân lông” hoặc “không gây mụn” (noncomedogenic hoặc nonacnegenic).
  • Không nên tự ý nặn mụn, tự ý nặn mụn vì dễ để lại sẹo hoặc viêm nhiễm lan rộng, để lại sẹo nặng sau này. Bác sĩ sẽ lấy nhân mụn cho bạn khi cần thiết.
  • Bạn nên để kiểu tóc không che mặt hoặc trán, đặc biệt là nếu bạn có làn da dầu. Nếu bạn đang đội mũ hoặc quàng khăn, đừng đội chúng quá chặt để tránh gây kích ứng da.
  • Khi ra ngoài, bạn nên băng kín vùng mụn để tránh bụi bẩn, vi khuẩn trong môi trường bám vào mụn. Đối với một số phát ban lớn, da khô có thể làm chậm quá trình lành. Vì vậy, bạn nên cung cấp độ ẩm để vùng mụn nhanh phục hồi và thay băng vùng mụn 3 – 4 tiếng / lần. Sử dụng các loại thuốc trị mụn dưới sự chỉ định của bác sĩ và đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng thuốc.
  • Hãy đến gặp bác sĩ nếu tình trạng mụn của bạn trở nên tồi tệ hơn hoặc có sẹo mặc dù đã được điều trị.

Lời khuyên khi chăm sóc các loại mụn thông thường

Bất cứ loại mụn nào dù lành tính hay nguy hiểm đều ảnh hưởng đến sức khỏe làn da của bạn. Dưới đây là một số lời khuyên cho làn da bị mụn trứng cá:
  • Tích hợp đầy đủ dưỡng chất, cân đối các dưỡng chất cần thiết trong thực đơn hàng ngày.
  • Cung cấp nhiều nước để đảm bảo chức năng giải độc của gan và thận.
  • Hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, tẩy trang và vệ sinh da mặt đúng cách hàng ngày.
  • Không nên nặn mụn (đối với mụn bọc) vì dễ gây tổn thương sâu và khó điều trị,
  • Tập luyện thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng tự nhiên trước các tác nhân gây hại.
  • Hãy thăm khám và điều trị ngay nếu mụn có dấu hiệu nhiễm trùng nặng.
Khi đi ra ngoài, bạn nên che vùng bị mụn lại để ngăn ngừa bụi bẩn và vi khuẩn trong môi trường bám vào mụn
Khi đi ra ngoài, bạn nên che vùng bị mụn lại để ngăn ngừa bụi bẩn và vi khuẩn trong môi trường bám vào mụn

Lời kết:

Đặc biệt khi bị bất kỳ các loại mụn trên da nào cũng cần chủ động lựa chọn phương pháp điều trị. Vì mụn phát triển rất nhanh, quá trình viêm nhiễm sẽ gây ra mụn bọc, sẹo rỗ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.